Kim był adoptowany syn Peter Pieczarek ?
Jedno z wielu pytań przy opracowywaniu miejscowa kronika rodzin Pietrowic Wielkich
(Ten artykuł został przetłumaczony maszynowo. Proszę mi wybaczyć, jeśli nie wszystko
zostało poprawnie przetłumaczone.)
Czytelnikowi, który nie zajmuje się tak intensywnie metrykami kościelnymi Pietrowic Wielkich,
zostaną tu zaprezentowane pewne interesujące aspekty rozwoju lokalnej księgi rodzinnej.
W księdze kościelnej ze ślubami w Pietrowicach Wielkich pod datą 5 września 1865 roku wpisano:
„Der ehrbare Junggesell Thomas Pieczarek, gerichtlich adoptierter Sohn des Häuslers Peter
Pieczarek, u. die ehrbahre Jungfrau Joanna Steier, eheliche Tochter des Häuslerauszüglers
Mathias Steier, beide aus Groß Petrowitz.“
„Honorowy kawaler Thomas Pieczarek, adoptowany przez sąd syn chałupnik Peter Pieczarek,
i czcigodna dziewica Joanna Steier, prawowita córka starego chałupnik Mathias Steier, oboje
z Groß Petrowitz.”
Pan młody ma 22 lata, a panna młoda 21 lat. Pobierają się „oboje za zgodą ojca”.
Określenie „sąd adoptował syna” użyte tylko raz w metryce kościelnej od razu wzbudziło
szczególne zainteresowanie. Jaki los się za tym kryje? To pytanie od razu przyszło mi na myśl.
Czy możemy to wyjaśnić?
Redaktor lokalnego rejestru rodzinnego zajrzał teraz do księgi kościelnej Pietrowic Wielkich w
poszukiwaniu wpisów dotyczących chrztu pary młodej, aby dowiedzieć się, kim byli ich rodzice.
Tylko wtedy będą mogli połączyć się ze swoimi rodzinami. Jest to konieczne, aby móc je
zaliczyć do grupy rodzinnej w lokalnym rejestrze rodzinnym.
Biorąc pod uwagę wiek panny młodej, urodziłaby się i została ochrzczona w 1844 r. Jednakże
w tym roku nie odnaleziono żadnego odpowiedniego aktu chrztu. Ponieważ doświadczenie
pokazuje, że informacje o wieku są często niedokładne lub że panny młode udają młodsze niż
są, ostatecznie odnaleziono odpowiedni zapis w roczniku 1842:
Nieco trudniejsze było odnalezienie metryki chrztu pana młodego Thomas Pieczarek. Biorąc
pod uwagę wiek pana młodego wynoszący 22 lata, urodziłby się i został ochrzczony w 1843 r.
Kiedy po raz pierwszy przeszukaliśmy księgi kościelne, nie natrafiliśmy na żaden wpis dotyczący
chrztu Thomas Pieczarek w latach 1842-1844.
W klasie z 1843 r. znalazł się natomiast wpis dotyczący dziecka urodzonego „dziewiątego
grudnia” z imieniem chrzcielnym „Thomas” i dodatkiem „pozamżeńskim”. Matką była „Marianna,
owdowiała mieszkanka po Paul Liebera, z domu Johann Sebralla”.
Czy to był wpis o chrzcie, którego szukaliśmy od pana młodego Thomas?
Nad tym wpisem znajduje się kolejny dodatek napisany mniejszą czcionką, który jest
trudny do odczytania:
„Laut protokollarischer Verhandlung vom 16. Februar 1854 bekannte sich der hiesige Häusler
Peter Pieczarek zum Vater des unehelich geborenen Thomas und verlangte ausdrücklich,
dass derselbe unter seinem Namen im Kirchenbuch eingetragen werde, was hiermit geschieht.“
„Według protokołu z dnia 16 lutego 1854 r. miejscowy chałupnik Peter Pieczarek przyznał się,
że jest ojcem pozamałżeńskiego Thomas i wyraźnie zażądał wpisania go pod swoim nazwiskiem
do księgi kościelnej, co niniejszym czyni się .”
To ważne uzupełnienie zostało podpisane przez ówczesnego pastora Buron.
Tak, to był wpis o chrzcie, którego szukaliśmy. To wyjaśnia, że ten Thomas Pieczarek nie był
cudzym adoptowanym synem, lecz biologicznym synem Peter Pieczarek.
Z akt kościelnych Pietrowic Wielkich nie wynika jasno, kiedy i gdzie urodziła się Marianna Sebralla,
matka Tomasza oraz jak długo była wdową. Nie znaleziono aktu zgonu jej męża Paul Libera.
Marianna Sebralla zmarła na cholerę 27 listopada 1849 r., według księgi kościelnej miała 42 lata.
Pozostawiła 17-letniego syna i 14-letnią córkę oraz nieślubnego Thomas, który miał zaledwie 6 lat.
Kto teraz opiekował się wciąż małym chłopcem? Możliwe, że małym Thomas opiekowali się jego
dwaj ojcowie chrzestni, Józef Nowak i Francisca, żona Fabian Lakomek.
A może był przy nim biologiczny ojciec Peter Pieczarek? Dlaczego jednak oficjalnie przyznał się
do ojcostwa dopiero pięć lat później, gdy jego syn miał już 11 lat?
To pytania, na które dzisiaj nie jesteśmy już w stanie odpowiedzieć.
Możemy tu wyróżnić ważne momenty z życia Peter Pieczarek (1789 – 1872). Był najmłodszym
synem Andreas Pieczarek (1737 - 1790) i jego drugiej żony Marina Slavicz (1765 - 1816). Kiedy
Peter miał zaledwie półtora roku, zmarł jego ojciec.
Dwanaście lat później jego matka poślubiła owdowiałego rolnika Modest Wieder 26 lipca 1802 roku.
Ćwierć roku wcześniej zmarła jego żona Agatha Pieczarek. Godne uwagi jest to, że ta Agatha była
córką z pierwszego małżeństwa ojca Peter. Specjalna konstelacja, którą można opisać innymi
słowami: matka Peter, Marina Slavicz, poślubiła wdowca po swojej pasierbicy.
10 lipca 1810 roku, w wieku 21,5 roku, Piotr poślubił pannę Johannę, córkę zmarłego wieśniaka
Thomas Bernhard Czabania (pseudonim Straka, 1738 - 1802):
Mieli razem siedmioro dzieci, ale dorosłości dożył prawdopodobnie tylko ich syn Paul, bliźniak
urodzony w 1814 roku. Jednak metryki kościelne nie dostarczają żadnych dalszych informacji
o jego życiu.
Po śmierci żony Johanna, Peter poślubił wdowę Marianna Chory 15 września 1835 roku:
To małżeństwo trwało 14 lat, ale pozostało bezdzietne.
W tym czasie Peter Pieczarek utrzymywał także wspomniany już pozamałżeński związek z
wdową Marianną Liberą.
29 kwietnia 1850 roku Peter Pieczarek poślubił pannę Carolina Karras (1819 - 1883) z Wojnowic ,
która była zatrudniona jako służąca w Pietrowicach Wielkich:
Ich pierwsze dziecko, Joseph, żyło tylko miesiąc. Ich drugie dziecko, Marianna (1855 – 1899),
wyszła później za mąż za rzeźnika Valentin Zaruba.
Około roku 1854 przyszedł czas, aby Peter Pieczarek uznał Thomas za swojego syna.
Poślubienie matki Thomas nie było już możliwe w celu legitymizacji syna. Jedyną opcją
pozostała adopcja, aby Thomas mógł otrzymać nazwisko Pieczarek. To było ważne dla Peter
Pieczarek. Jak wynika z wpisu do księgi kościelnej, wyraźnie żąda, aby Thomas nosił imię
Pieczarek. Prawdopodobnie był jego jedynym męskim potomkiem. Być może Thomas mieszkał
już w tym czasie z ojcem.
Dla lepszego zrozumienia powiązania rodzinne wyżej wymienionych osób zostały tutaj ponownie
pokazane graficznie.
Przyjrzyjmy się teraz rodzinie, którą Thomas Pieczarek wraz z żoną Johanna Steier / Steuer
założyli w Pietrowicach Wielkich 5 września 1865 roku.
Ich pierwszy syn, Joseph, urodził się 17 lipca 1866 r. i został ochrzczony 22 lipca 1866 r.:
Co ciekawe w tym wpisie, alias/pseudonimy rodziny Pieczarków (Hŕich, Libera, Zebralla) są
również wymienione w nawiasach poniżej. W późniejszych wpisach pojawia się jedynie
przydomek Hŕich. Od 1878 roku przydomek ten nie figurował już w księgach kościelnych.
We wpisach o chrztach imię matki brzmi zawsze Johanna z domu Steuer, a nie Steier.
Małżonkowie Thomas i Johanna Pieczarek mieli jeszcze sześcioro dzieci, ale tylko troje z
nich założyło później własne rodziny.
Sprawozdanie to pokazuje, że dane z ksiąg kościelnych Groß Peterwitz mogą zostać ożywione.
To nie tylko udokumentowane wydarzenia kościelne, takie jak chrzty, śluby i pogrzeby, ale
także etapy w życiu dawnych mieszkańców Groß Peterwitz. Są to przodkowie, których można
odnaleźć również w lokalnej księdze rodzinnej Pietrowic Wielkich. Pamiętamy o nich i nie
zapomnimy o nich.
Nadmienić należy także, że ów Thomas Pieczarek był dziadkiem Anna Pieczarek, której mąż
Joseph Wollnik także został w jego pamięci wspomniany.
Jan-Owe Zimmer Berlin (Redaktor lokalnych akt rodzinnych Pietrowic Wielkich und Cyprzanowa )